ÇORUM MERKEZ İLÇE BELEDİYESİ TARİHÇESİ

İlimizde belediye hizmetleri 1875 tarihinde Mazlumoğlu Hacı Halil Efendi’nin Belediye başkanlığı ile başlamıştır.Yeni kurulan belediye merkezde bulunan Hükümet Konağında göreve başladı. Bu bina yanana kadar Çorum Belediyesi burada görev yaptı.

Benderlioğlu Nuri Efendi zamanında;1923 tarihinde,Samsun’da Mehamizadelerden 30 beygirlik Berliest marka bir benzinle çalışan kamyon motoru alınarak basit bir tesisatla kentin sokakları aydınlatılmıştır.

Ölçekoğlu Hasan Ağa döneminde Milli Mütarekenin başlangıç günlerine rastlar.Yozgat isyanı aynı günlerde başlamış, isyancılar Alaca’yı basmışlar Çorum’a doğru geldikleri haberi Çorum’da yayılmış, Çorumlulardan eli tüfek tutanlar Askeri kışlaya toplanarak Askerlik Şubesi Başkanı Binbaşı Yusuf Ziya Bey idaresinde savunma tedbirleri alınmıştı. Belediye sivil halkın,silah,cephane,at ve yiyeceğini üstlenmişti (Bakınız Belediye Başkanları bölümü)

Suheyb-i Rumi Karafakıoğlu döneminde Memleket imarına başlangıç sayılabilecek olan içme suyu tesisatının fenni esaslar dahilinde plan ve projelerini Amasya Nafla Müdürü olarak bulunan ve su Mühendisi olan Rıza Bey isimli bir mühendise yaptırtmıştı. (Bakınız Belediye Başkanları bölümü)

Muhsin Doğru döneninde Selefi Suheyb-i Bey’in su projesini tatbikata geçirebilmek için para tedarikiyle işe başlamıştır (Bakınız Belediye Başkanları bölümü).

Şevket Velipaşa halefinin hazırladığı plan,proje ve paraları su tesisatı inşaatı için kullanmış,yeniden su tesisatı için para tedarik etmiş ve Fenni borularla,suyu Mürsel menbaından saat kulesi çevresine kadar getirmeyi başarmıştır (Bakınız Belediye Başkanları bölümü).

Şevket Bey zamanın da 1931 tarihinde su projesinin 540 tonluk deposunun yapılması ile 33 umumi çeşme yaptırılmıştır.

Baha Çorbacıoğlu’nun 1. Belediye Reisliği döneminde;Çorum Nafıa Müdürü olarak bulunan Mühendis Nusret Boya Çorum imar puanı masraflar Belediyeye olmak üzere 500 lira ücretle verildi. Şehir planı çizildi. Encümen çizen mühendisin istisnai ve ehliyeti Dahiliye Vekaletince tasdiklimidir, diye bir karar çıktı. Baha Bey planları alarak Ankara’ya gitti,Mühendisin ihtisas ve ehliyet tasdiki vekaletçe çıkmadığı için, alel acele ikinci bir plan yaptırma teşebbüsüne girişildiyse de, Belediye Reisliği seçimi yanaştığından,ikinci plan tekamül etmemiştir. Baba Bey’in birinci Belediye Başkanlığı döneminde Çorum için önemli bir işi de Mahalle taksimatı 45 iken,12 mahalleye ayırma  işi ile  Şehitler Abidesini yaptırma işidir. (Bakınız Belediye Başkanları bölümü)

Dr. Pertev Kalelioğlu döneminde; Osmancık Kızılırmak köprüsü tamiratını taahhüt etlemiş,başlangıçta kolay ve karlı bir iş sanılsa da, hem güç ve zararlı bir görülmüş ve uzun sürmüştür. O dönem İkinci Cihan Savaşı zamanı idi . Pertev Bey’in Askere alınması Belediyenin işlerini aksatmıştır. Baha Bey’in ikinci sefer hazırlattığı Şehir imar planını iptal ettirmiş, bir Macar mühendisine yeni imar planı yaptırtmıştır. Saat kulesinden Samsun istikametine giden ana cadde, bu plana göre 12 metre olarak belirtilmişse de, Pertev Bey bu caddeyi 25 metre olarak açmıştır. Çorum’a ilk de fenni bir şekilde mezbahayı Pertev Bay kurdurmuştur. Evlere su verilmesi için il emri de Pertev Bey vermiştir,Çorumlularca bu karar memnuniyetle karşılanmıştır. Pertev bey zamanında 8 dükkan istimlak edilerek Saat Kulesi civarında bulunan Zahire Pazarı düzenlenmiş, demirciler Çarşısında 30 dükkan yaptırılmıştır. Çöp toplama hizmetleri 1933 tarihinde 18 el arabasıyla görülüyordu ,Pertev Bey zamanında ilk kez bir çöp kamyonu alınarak bu işler motorize olarak başlamış oldu. 1935 tarihinde yeni bir elektrik üretimi için tesis ihaleye verilmiş, 24O beygirlik bir güçe ulaşmak için yapılan projenin ilk uygulaması 120 beygirlik kömürle çalışan bir lokomobil ve değişken akımı 85 kilovatlık bir jenaratör konularak şehir şebekesine dahil edilmiş. 1937 tarihinde elektrik için 525 abone yapılmıştır. 1942 tarihinde ise abone sayısı 1017’ye yükselmiştir. (Bakınız Belediye Başkanları bölümü)

Kadir Celep Baha Bey’in ikinci dönem Reisliğinde Millet Vekilliğine aday olması dolayısıyla iki ay Belediye Başkanlığına bakmış,bu dönemde;Piri Baba Mezarlığına çamların dikilmesi ve Ulu mezarın kuzey taraf kargir duvarlarının yapılmasında gayret göstermiştir (Bakınız Belediye Başkanları bölümü).

Baha Çorbacıoğlu’nunun üçüncü Belediye Reisliği döneminde; Dr. Pertev Bey’in Macar Mühendise yaptırdığı şehir planını bozdurdu. Menteş isimli Mühendise  yeni bir şehir planı çizdirdi. Plan Encümende sokak genişliklerinin değiştirilmesi şartıyla kabul edildi. Ankara Caddesi açılma çalışmalarına girişildi. Çimento Fabrikasını hisselerinin satılmasında Baha Bey’in önemli gayretleri oldu ise de fabrikanın kurulacağı yer hakkında acele davranılarak, Çorumun Çimento tozuna bulanmasına sebebiyet verilmiş olundu. Ziraat Bankası’na arsası Belediye tarafından satıldı Kadir Celep’in başlattığı,Piri Baba çamlığını genişletti,Devlet Hastanesinin arkasındaki çam koruyu diktirdi (Bakınız Belediye Başkanları bölümü).

Faik Kürkçüoğlu dönemi;halefi Baha Bey’in istimlak bedellerini ödemiş,Mahkemelik olan mülk sahipleriyle Belediye adına davalaşmıştır. Güpür hamamı arkasındaki Ayakkabı tamircileri arastası Faik Bey zamanında yapıldı (Bakinız Belediye Başkanları bölüm.)

Mehmet Varinli dönemi; Çorum’da mühim imar hamleleri yapmıştır. Kaldığı üç ay zarfında, Saat kulesi meydanındaki ahşap dükkanları kaldırtmış ve meydanı genişletmiştir. Osmancık caddesini,Tahtalıdan Sarılık semtine kadar yol açımı,Emirahmet semtinde sokak genişletmesi yapmış,Çiftçi Mallarını Koruma dairesince İmam Hatip’in ilerisin deki selleği üzerine köprü yaptırmalarını emretmiş ve köprü yapılmış. (Bakınız Belediye Başkanları ve Valiler bölümü).

Hasan Basri Kurtoğlu dönemi;Albayrak ilkokulu binası ve Muhasebe binası bıraktığı şaheserlerdir. Çorum’u süsleyen Özel İdare binası bütün haşmetiyle gözlerimizin önünde durmaktadır. Bu binaların planlarını kardeşleri Yüksek Mimar Mühendis Remzi Kurdoğlu’na ücretsiz hazırlattırmıştır (Bakınız Bele diye Başkanları bölümü).

Kemal Demirel zamanında;Modern mezbaha yaptırmış, kent içi otobüs işletilmesine başlanmıştır. Şehrin iç kısımlarında bulunan büyük araçların girmesini engelliyen sundurmaları kestirtmiştir. (Bakınız Belediye Başkanları bölümü).

Dr. Turan Kılıççıoğlu dönemi: Şehrin temizliğine önem verdi. En büyük emeli bir Hititoloji Kütüphanesinin şehrimizde kurulmasını istiyordu. Ömrü yetmeyerek bu projesini gerçekleştiremedi. Hitit Fuar ve Festivali onun başkanlığı döneminde başlatılmıştır. Yenikent Yerleşim alanı istimlaki ve arsa dağıtımı hazırlanmıştır.

Necdet Diken dönemi: Büyük ve kendini aşan bir istimlak hareketini başlattı. Çöplük bölümünden yeni bir yol açmaya kalktı. Bu girişimi Anıtlar Yüksek Kuruluna takıldı. İskilip yolunun güzergahını genişletti. Pek çok aileyi istimlaklerle yersiz yurtsuz bıraktığı gibi bu gün bile görünümü mezbelelik bir yol görünümü ile Çorumlunun gözü önünde durmaktadır.

Prof. Arif Ersoy dönemi: Bu dönemde göstermelik bazı yol çalışmaları yapıldı. Yeni bazı parklar açıldı.

Turan Atlamaz Dönemi Çöplük için girişimlerde bulundu ise de o da başarılı olamadı. Geldiği gibi valiliğe geri döndü

Muzaffer Külcü dönemi çevre düzenlemelerine yapıldı

 

 
Çalışmalar TELİF ESERİDİR Yazarlarımızın gönderileri ile yayına alınmıştır.
corumlu2000@gmail.com
 
  Sitemiz ve yazarlarımız;hukuka, yasalara, telif haklarına ve kişilik haklarına saygılı olmayı amaç edinmiştir.