KÜLTÜR 

Kültür tanımı; birçok karışıklıklar ve tartışmalar ile bu güne kadar gelmiş bir kelimedir.

Kültürün sözlüklerde anlamı şöyledir: Bir Milletin, maddi ve manevi varlıklarının bütünü

 - Fikir, sanat, âdet ve geleneklerinin bütünüyle yaşayış ve davranış şekli

 - Bir Milletin düşünce ve sanat eserlerinin bütünü, bir kimsenin bilgi, terbiye, alışkanlık, zevk vb. gelişmiş olma hali;

– Bir kimsenin kazandığı umumi bilgi vb. şekillerde tarifleri bulunmaktadır.

            Sözlük anlamını biraz açmak istersek;

-Yaşanan insan topluluklarının, gelenek ve görenekleri ile birlikte, düşünceleri, manevi yaşamları, vicdanları, ayıpları, doğru veya yanlış yaptıkları, kullandıkları, yedikleri, içtikleri, doğum, ölüm, nişan, evlenme, hareketleri, davranışları, barındıkları, giyindikleri, dil, âdâp ve din yaşayışları velhasıl bütün bir hayatta yapmaya kendisini yaşadığı toplumda mecbur kaldığını hissettiği bir yaşayış türüdür.

Bazı yanlış anlaşılma yada, işgüzarlıkla ; okumuş elit tabakanın yaşam biçimi kültür sayılarak, çok yüksek oranda olan avam tabakası kültürsüzlükle suçlanmış, bu suçlama o kadar ileriye gitmiştir ki; kültürü ile yaşayan insan toplulukları yaban, kaba, kültürsüz olarak tanımlanma boyutuna gelinerek, bir kültür tekeli oluşturulmaya çalışılmışsa da kendileri açısından haklı sebepler sürülerek herkese bu kavram kabul ettirilme aşamasına getirilmişlerse de bunu başaramamışlardır.

Bu kelimenin herkesin kendi anladığı, kendi bildiği gibi yorumlaması, bu tanımlama hakkında çeşitli karmaşalara çıkmış, hatta; bu kargaşa, TBM Meclisinde önce bir Kültür Bakanlığına gerekçe olmuş, sonradan bu bakanlık kaldırılmış, müsteşarlık olarak Milli Eğitim Bakanlığına bağlı olarak devam etmiş, sonradan Kültür ve Turizm Bakanlığı olarak tekrar kurularak vazife görmüş, daha sonra ise Kültür Bakanlığı olarak halen hizmete devam etmektedir.

Bence şu anda vazifede bulunan Kültür Bakanlığı ve illerde bulunan Kültür Müdürlükleri ile Belediyelerde görev gören kültür Müdürlükleri Kültürün ancak iki elin parmakları kadar kültür kavramını tanımakta, imkanları dahilinde bu kültürel işlemleri gerçekleştirmeye çalışmaktadırlar.

Bunlar ise:

Tiyatro, Sinema, Opera, Bale, Folklor, Müzik , Resim gibi kültürü ilgilendiren meslekleri bölümlerin yaşaması için çaba vermekte olup, halkın yaşadığı kültürel varlıklarla hiç ilgilenilmemektedir. Örneğin: Gelenek ve göreneklerle ilgili bir çalışma ancak birkaç araştırmacının tekeline bırakılmıştır.  Yazımızın başında belirttiğim “Bir Milletin, maddi ve manevi varlıklarının bütünü” ile ilgilenmek için hangi çalışmalar yapılmaktadır?

Tiyatro, Sinema, Opera, Bale, Folklor, Müzik, Resim gibi sanat olan çalışmaların okulları bulunan sanatsal çalışmalar ile kültürümüzü yaşattığımızı iddia etmemiz ne kadar gerçekçidir?

            Kültürümüzü yaşatmak, Devletin görevi değildir. Kültür yaşanan hayatın maddi ve manevi yönleridir. Bunlar ancak yaşayan insan topluluklarının yaşadıkları, dört elle sarıldıkları yaşam tarzıdır. Biz yaşayan toplum olarak, kültürümüzü korumalıyız. Kültürümüzü kaybederek sıradan yada bomboş insanlar gibi yaşarız.

Kültürel yaşayışlarımızdan gösteri sanatlarının, kaybolmuş olanlardan birkaç örnek vereyim: Orijinalliğini kaybetmiş folklor oyunlarımız, yeni düzenlemelerle bir tiyatro düzeni, bir opera oyunu haline getirilmiştir. Bir Karagöz oyunumuz vardı ne oldu bu gösteri dalı?

Bir Orta  oyunumuz vardı nerelere gitti acaba? Bir Meddah  gösterimiz vardı ne oldu dersiniz?

Folklor  oyunlarımızda bulunan bütün figürlerin tamamı yaşayışımızı müzik (davul, zurna, tulum, kemençe) eşliğinde sunulurdu. Karagöz ise kırsal kesim insanı ile şehir yaşamında yaşayan insanların problemleri mizahi şekilde halka anlatılırdı. Orta oyunlarında yaşanan olayların analizi yapılırdı, halka yanlışlıkları gösterilirdi. Meddah ise bizi güldürerek yaşanılan yaşamı bize anlatırdı.

Bu konu için ufak bir yazı ile konuyu geçiştirmek ise bir kültürsüzlüğün göstergesi değil midir? Bu konu ciltler dolusu yazılarla anlatılması gerekli olmalıdır bence.

Saygılarımla.

 Mahmut Selim GÜRSEL

Çorumlu 2000 Dergisi Sahibi

 

 

 
 
Çalışma TELİF ESERİDİR izin almadan kullanmayınız!
 
corumlu2000@gmail.com
Sitemiz ve yazarlarımız;hukuka, yasalara, telif haklarına ve kişilik haklarına saygılı olmayı amaç edinmiştir.