TARİHİ SEYİR İÇERİSİNDE  ÇORUM’DA TİCARET 

TİCARET VE SANAYİ ODASI

ÇORUM SANAYİSİNİN YAPISAL ÖZELLİKLERİ

ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ

 

 01

   TİCARET VE SANAYİ ODASI BAŞINA GİTMEK İÇİN TIKLAYINIZ!

TARİHİ SEYİR İÇERİSİNDE  ÇORUM’DA TİCARET 

Çorum’un  milattan  önceki  dönemlerin ticareti hakkında bilgileri, Boğazkale’de bulunan yazılı tabletlerden öğrenmekteyiz. Bilindiği gibi, Çorum  ve  civarı tarım ürünleri bakımından çok zengin bir yapıya sahip  olması  nedeniyle, Hitit  Çağından  önceleri de tarıma dayalı bir ekonomi ve ticaretle meşgul olması tabiidir. Bunun yanında seramik kap yapımı Çorum’un bu güne kadar  gelen geleneksel bir ticaret emtiası olması, yapı lan kazı çalışmalarından anlaşılmaktadır. Bundan başka, çevresinde  bulunan gümüş ve o devirlerin önemli bir  madeni olan bakır filizleri çokluğu,maden dönemine  geçişte  büyük  bir ticari potansiyel sayılacağı göz ardı  edilmemelidir. Tunç Çağında ise bakır bileşimlerinde bulunan kalayın çevrede  bulunmamasından dolayı,Asurlu tüccarlar tarafından kalay, altın,kumaş,baharat  gibi  ticari  metaların  getirilmesi ve buradan de tahıl ürünleri, gümüş  ve işlenmemiş bakır filizi  götürmesi  olağan bir ticaretti. Asur kaynaklarından  öğrendiğimize  göre,Çorum ve civarında Boğazköy de bulunan  en önemli  ticaret merkezi sayılan Hattuşaş’ın olduğunu  öğreniyoruz. Şehirlerin  korunması  amacıyla  Hititlerin asker  olarak bulundurulduğunu, bir  fırsatını bulunca  Hattileri  yıkarak  egemenliklerini sürdürdükleri   bilinmektedir. Hitit Devrinde ticaret yine canlılığı nı korumaya devam  etmiştir.  M.Ö.1200  tarihlerinde yıkılan Hititlerin yerine egemenlik kurmuş olan Friglerle,  Persler  ve   sonradan  Bizans, Türk egemenlikleri dönemlerinde ticaret önemini korumuştur.

 OSMANLI DEVRİNDE TİCARET

             Bu dönemin kapalı ekonomisi içerisinde;deri işletmeciliği,ayakkabı imalatı,çiriş üretimi,kendir yetiştirilmesinden dolayı ip ve kendir mamulleri ile tiftik keçisi kılından çuval ve kilim dokumacılığı,at arabası, leblebicilik, çömlek;testi,oluklu kiremit ocakları,ev ekonomisi gereği evlerde bulunan el tezgahlarında dokunan muhtelif dokuma çeşitleri ve Çorum’un en önemli  gelirini sağlayan,ihracatı da yapıldığı bilinen cehri   (boya sanayisinde kullanılan meyve) başlıca sanayi ve  ticari mallar olarak bilinmektedir. Tüccarlarımız bu malların  ihtiyaç  fazlasını ve bilhassa  cehri  meyvelerini at arabaları ile Samsun ve Sinop  limanlarına  götürerek satarlar, oralardan da  ihtiyaç  mallarını  satın   alarak Çorum’a dönerlerdi.

CUMHURİYET DÖNEMİNDE TİCARET

             Cumhuriyetin ilanı ile,yukarıda geçen ticari emtia yine bu deniz kenarı illere götürülür ve oradan ihtiyaç malların alımı yapılarak Çorum’a getirilirdi.

 

1935-1950 TARİHLERİ ARASI TİCARET

             Bu  dönemde  Cumhuriyet   rejiminin  oturmaya başladığı devir olarak bilinmektedir. Türkiye yavaş yavaş kalkınmaya başlamış,Ülkemiz demiryolları ile örülmesine karşın Çorum ili bu girişimlerden nakliyecilikle uğraşan bazı şahısların demiryolunun Çorum’dan  geçmesi önlenmiştir. Demiryolu güzergahı il merkezinden uzak  yerlerden geçmesi, bazı yatırımcıları  bu  kısımlarda  buğday ürünleri ile ilgili ticaret ve  üretim yapan işletmeler kurularak çalıştırılmaya başlanmıştır.

 1950-1959 TARİHLERİ ARASI TİCARET

             Demiryolları güzergahında açılan un değirmenleri, yavaş yavaş üretimini artırmak amacıyla un fabrikalarına dönüştürülmeye başlanmış,tarım ürünleri pazarlaması  artmış ve  o dönemin egemen partisinin bu gün için yanlış olduğu anlaşılan,fakat o günlerin ucuz olarak görülen ulaşım vasıtası karayollarına önem verilmesi ile, Çorum- Ankara -Karadeniz illeri ile bağlanması,girişimcilerimizi çeşitle alanlarda sanayi tesisleri meydana  getirmişler,ilk olarak un fabrikaları il merkezine yakın mahallerde kurulmaya başlanmış, müteşebbislerimiz;diğer alanlarda  yatırımlar  yapmışlar, tarım ekonomisi ile birlikte sanayi ekonomisine geçişi başarmışlardır. Devlet  katkısıyla Çorum Çimento fabrikasının temeli atılarak kısa sürede iş  istihdamını artırarak  Çorum ekonomisine önemli bir girdi sağlamıştır. Şehirler  arası nakliye ve yolcu taşıma şirketleri  faaliyetleri başlamış,küçük taşıma şirketleri gelişmiş,esnaf örgütleri kurulmuş,ticaretle uğraşanlar bir oda  altında  toplanmışlar, ekonominin gereği bankalar Çorum’a şubelerini teker teker açmaya başlamıştır. Ekonomik refahlık ve tarım ürünlerinden  gelen kaynaklar üzerine kuyumculuk yapan esnafta artışlar görülmüştür.

 1960-1980 DÖNEMİ TİCARET

 Çorum  ili Anadolu’nun sanayi  merkezlerinden biri  olma yolunda hızla ilerlerken,1960 ihtilali  netice sinde birkaç yıl duraklamada bulunmuş,özel sektör sanayileşme çabaları 1962’ li yıllarda kurulan tuğla kiremit fabrikaları ile başlamış,daha  sonra  un fabrikaları ile sanayileşmeye  devam edilmiştir. Bu iki  sanayiin ihtiyacını  karşılamak  üzere makine imalatı ve döküm sanayi dalları gelişme göstermiş,tuğla, kiremit, emaye  ve un fabrikaları  imal  eden tesisler kurulmuştur. Maden aramacılığı üzerinde durularak krom,bakır bilhassa kömür üreten ocaklar hizmete girmiştir. Ticari  olarak makine imalatı çevre  illerin de  ihtiyacını  karşılar duruma gelmiş,tarım ürünleri ticaretinde önemli gelişmeler meydana gelmiş,leblebicilik ülke  çapını aşarak devleler arasında da tanınmaya başlanmış leblebi  üretimi el üretiminden yarı fabrikasyon sistemlere geçmiştir. Küçük  esnaf  için  yapılan sanayi sitesi yeterli gelmeyerek,yeni sanayi adı ile anılan  kışla  karşısındaki  alana  dükkanlar yapılmış, her türlü tamirat  ve üretim işleri burada istihdama başlayarak Çorumluya  hizmet vermeye başlamış,çeşitli tüketim kooperatifleri kurularak ucuz gıda maddelerini Çorum  halkının  hizmetine  sunmaya başlamış,yeni sanayiin de yetersiz  kalması ile 715 işyerine sahip Küçük Sanayi Sitesi için çalış malara başlandı.

1981-1998 ARASI TİCARET

 Çorum bu tarihlerde,yörede sanayiin gelişmesi  alt  yapı  imkanları, gelir seviyesi,sermaye  birikimi gibi birçok faktörlere bağlı olarak 200’ ün üzerinde çeşitli büyüklükte sanayi kuruluşlarını bünyesinde bulun durmaktadır. Bu sanayi tesisleri içerisinde,ilimizde kamuya ait,şimdi satılmış olan Çimento Fabrikası ve Süt Fabrikası haricinde ; Şeker  Fabrikasını gösterebiliriz. Diğer  tüm  yatırımlar Çorumlu müteşebbisler  tarafın-dan  yapılan   yatırımlardır. Bunlar : toprak,karo, seramik,mermer,kireç,- un,irmik, bulgur,yem ,yumurta, şeker,küp şeker,çeşitli gıdalar,bakliyat paketleme,kemik unu - makine - saman  fluting  kağıt, oluklu  mukavva, ambalajlama - jüt  çuval, - steril şırınga - fermuar - oto radyatörü,oto kaloriferi;oto egzozu  - elektronik yazıcı kartuşları - mobilya,parke, kereste imalatları- gömlek, şile bezi,havlu - emaye, çivi, bakır, levha  bakır, bakır boru, çinko, sıhhi  tesisat, - tıbbi  ampul - LPG  dolum  gibi  iş  yeri  ve  fabrikaların yanı sıra,anahtar teslimi ; un, yem  ve  toprak  sanayi  sektörü fabrikaları ve döküm tesisleri de  mevcuttur.  Ayrıca  tarımsal  araç  ve ekipmanlarını  imal  eden  tesislerle, inşaat sektörüne hizmet veren hazır  beton tesisleri, kum ocakları,tüzel ve  özel  kömür ocakları,mermer  ocakları,  betonit  ve krom ocakları ile belediye temizlik araçları  imal  eden  firmaların  faaliyetleri  ile  Belediyeye  ait  çevre  illere de hizmet veren asfalt şantiyesi mevcuttur. Küçük Sanayi Sitesi bu arada hizmete geçmiş,organize sanayi-si bölgesi yatırımcıların hizmetine girmiş ikinci organize sanayi bölgesi için girişimlere başlanılmıştır. Şehirler  arası ulaşım ve nakliye  şirketleri ülkenin her tarafına yük ve yolcu  taşımaktadır. İnşaat  sektörü  bütün hızıyla devam etmekte, kooperatifleşme sonucu; Bahçelievler, Yeşilyurt, Kafkas  evleri, Sigorta  mahallesi, Binevler,Mimar Sinan mahallesi, Lozan evleri, Buhara evleri, İkbal  gibi yeni semtler ve yerleşim yerleri mey dana getirilmiş,merkez de yeni yapılaşmalara  devam  edilmektedir. Toprak sanayi, il  ve  ülkenin  ihtiyacının % 35-40’ını  karşılamaya  başlamıştır. Un sanayi ülke dışına 500.000 yıl/ton ihraç etme durumuna gelmiştir.-

 1991-2003ARASI TİCARET

         1991 yılının ekonomik kararları,Türk Parasının  yabancı paralara karşı düşüşü Çorum sanayisini etkilemeye başladı. Bütçe kısıtlamalarının ve Çorum’un teşviklerden aldığı kredilerin yavaş  yavaş tükenmesi ile birlikte,Çorum sanayisi ayakta durmaya çalıştı ve 1994 yılına geldi.

1994 yılına kadar iyi bir performans tutturan Çorum sanayisi ekonomik sıkıntıların baş gösterdiği,ayakta durma imkanlarını zorladığı yıllara geldiği sinyalini vermeye başladı. Bu sıkıntılarla beraber,dayanışma gösterememesi ve Çorum dışına bazı firmaların haricinde açılamamasının başlıca sebepleri arasında,yeni sanayileşme hareketlerine giren küçük esnafın babadan ve dededen görme ticari alışkınlıklarını sürdürme ısrarı ve Çorum ili içine ticari satışları yöneltmesi,yapılan yanlışlıkların başında gelmekte olmakla beraber,yukarıda bahsettiğimiz Çimento Fabrikasının özelleştirilmesinin büyük katkıları olduğu görüşü ticaret yapanların bir daha birleşmeye yanaşmalarının yanlışlıklarını gösterdi.

1998 yıllında sanayi oldukça geriye gitmeye başlamış,ikinci Organize Sanayi Bölgesinin kurulma çalışmaları rafa kaldırılmış ve devletin Çorum’u teşvik bölgesi olma imkanından alarak,komşumuz Yozgat ve Çankırı’nın teşvik ve indirimlerden yararlanması sinyalleri,Çorum’a yatırım yapmak için girişimlerde bulunan  Çorum dışı yatırımcılarını bu illere yöneltmiştir.

1999 yılı ise ekonomik krizlerin devam etmesi ve  Türkiye’nin en büyük felaketlerinden biri olarak tarihimize geçecek olan 17 Ağustos 1999 depremi genel piyasayı etkilemiş,bu etki ile beraber bazı ek vergiler ise ticari hayatı oldukça zor duruma getirmiş ve sanayici iş yapamama,iş bulamama durumuna gelmiştir. Ekonomik kriz yüzünden, küçük sanayiciler ve esnaf zor durumlarda kalmış,bazı iflaslar ve iş yerleri kapatmaları Çorum’un ekonomik ve ticari hayatının zor durumda olduğunu göstermektedir.

2000 yılından sonrası Internet teknolojisinden faydalanmayı .ilen firmalar ferdi siteler yaptırdılar. Dış ticaret için birkaç firmadan başka gelişmeler gözükmedi. Bu firmalarda kendi özverileri ile dışa açılmaya çalıştılar.

   TİCARET VE SANAYİ ODASI BAŞINA GİTMEK İÇİN TIKLAYINIZ!

 

   TİCARET VE SANAYİ ODASI BAŞINA GİTMEK İÇİN TIKLAYINIZ!

TİCRET VE SANAYİ ODASI

 

            Çorum  Ticaret ve Sanayi Odası 19 meslek komitesi, 118 meslek komite üyesi,38 meclis üyesi,9 yönetim  kurulu  üyesi, 10 asil, 3 stajyer olmak üzere 13 personeli ile 3500’i aşkın üyesine hizmet vermektedir.

            Odanın  görevleri  arasında  Çorum’u tanıtmak, Çorum’un  sorunları , üyelerin  faaliyetlerini   tanıtmak amacıyla toplantılar  düzenleyerek üyelerine bilgi akışını sağlamaktır. Toplantılardaki konuşmaları kitap haline  getirerek, bilgilerin kalıcı olmasını ve toplantılara katılamayan üyelerin de  istifadesine sunmakta öncülük etmektedir.

 

 

 

 

 

 

   TİCARET VE SANAYİ ODASI BAŞINA GİTMEK İÇİN TIKLAYINIZ!

 

   TİCARET VE SANAYİ ODASI BAŞINA GİTMEK İÇİN TIKLAYINIZ!

ÇORUM SANAYİSİNİN YAPISAL ÖZELLİKLERİ

 

-Çorum’da  50  kişiye  kadar  eleman  istidam eden  233 küçük ölçekli işletme,50-300 kişi istidam eden 56 olmak üzere 289 işletme mevcuttur.

-Çorum’da  toplam  işletmelerin  % 70.7 ’si  anonim  şirket ,% 50.7’si limitet şirket,% 26.6’sıda diğer şirketler grubundandır.

-Çorum’da  işletmelerin  %92’si  tek vardiya ile üretim yapmaktadır .

-Çorum’da İşletmelerin %54’ü geleneksel  teknoloji  kullanmaktadır. Bunun  dışında  kalan  işletmeler, Küçük ölçekli olup,yeni ve modern  teknoloji  kullanmaktadır.

-Geleneksel  teknoloji  kullanan toplam işletmelerin %69.9’u sermaye yetmezliği,% 19.8 ise talep yetmezliğinden modern teknolojiye geçmemektedir.

-Orta ölçekli işletmelerin % 78’4’ünde ve küçük  ölçekli  işletmelerin %  96.5’inde  pazarlama faaliyetleri  işyeri sahipleri  veya yöneticileri tarafından yapılmaktadır.

-Orta  ölçekli  işletmelerin  % 32’si küçük işletmelerin % 71’i üretimini  Çorum  içerisinde   pazarlamaktadır. Ülke çapında pazarlama faaliyeti sürdüren ve ihracat yapanlar ise genelde orta ölçekli işletmelerdir.

 -Orta ölçekli işletmelerin %54.6’sı teşvik tedbirlerin den yararlanmış,

-İşletmelerin %81’i işletmelerini kendi  kurmuş, geri kalan  işletmeler ise babasından kalan işletmelerdir.

-Küçük işletmelerin %82.5’i çıraklıktan yetişme işletme sahibidir. <1>

 

   TİCARET VE SANAYİ ODASI BAŞINA GİTMEK İÇİN TIKLAYINIZ!

 

   TİCARET VE SANAYİ ODASI BAŞINA GİTMEK İÇİN TIKLAYINIZ!

ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ

 

Çorum 1. Derecede  kalkınmaya  öncelikli yöre kapsamındadır. 31  Aralık 1988  tarih  ve 20036 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan  85 / 13654 sayılı kararname uyarınca, Çorum Organize  Sanayi  Bölgesinde yapılacak Teşvik Belgeli yatırımlar da 1.derecede kalkınmada  öncelikli  yöre   teşviklerinden yararlanmaktadır. 

Çorum’da başlayan  sanayi hareketlerini daha da artırmak,canlandırmak sanayicilerin daha rahat bir çalışma  ortamı yaratmak, çalışanların  sağlık, güvenlik, eğitim ve  sosyal ihtiyaçlarını  en etkin bir biçimde karşılamak amacıyla Çorum-Ankara kara-yolunun 12.  Kilometresinde  2600  dönüm  arazi  üzerine  kuruldu. 10.000,15.000,20.000 ve 30.000 metrekare  arasında  değişen 89 adet  sanayi parseli bölgede yer almak isteyen  müteşebbis sanayicilere tahsis edildi. Bölgenin  idari ve  sosyal ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla, idare binası,banka, PTT,sağlık ocağı, kafeterya, kreş, çıraklık  okulu, garaj-bakım, onarım  ve  lojman  binaları gibi  genel hizmet tesisleri tamamlanarak hizmete konulmuştur. 12  kilometre uzunluğunda 4 - 6 şeritli bölge içi yollarının tümü beton asfaltı kaplı olup,ağır trafiğe dayanıklı şekilde yapılmıştır. Bölgenin  ihtiyacı için 45 lt/saniyelik içme su ve kullanma suyu bağlanmıştır. Yeni Hayat barajı  faaliyete geçince, su ihtiyacının ta-mamı bu barajdan karşılanacaktır. Kanalizasyon şebekesini Belediye Arıtma tesislerine götürecek pis su de şarjı  inşaatı devam etmektedir. Çevre düzenlenmesine   büyük  önem  verilmiştir, bölgede 120.000 m 2 ‘lik  alan ağaçlandırmaya alınmış  olup,  ilk  etapta 20.000 adet fidan dikilmiştir. Sanayi tesislerine bahçe düzenlenmesi yapmaları ve ağaç dikmeleri teşvik edilmektedir. Bölgenin  enerji  ihtiyacı  TEK  tarafından  kurulan trafodan temin edilmiştir. 31.2 megavatlık elektrik parsel  başlarına  kadar  getirilmiştir. PTT tarafından tam  otomatik  telefon  santralı kurulmuş olup,her sanayicinin telefon,teleks,faks,gibi benzer haberleşme ihtiyaçları  karşılanmıştır. Bölgede  TSE  Bölge   Müdürlüğü, TSE Gıda ve Yapı Laboratuarı ve Gümrük Müdürlüğü mevcuttur. Kentin  hemen yakınında 715 iş yerine sahip Küçük Sanayi Sitesi de  Organize  Sanayi   bölgesindeki yatırımları desteklemektedir.

<1> Çorum Ticaret ve Sanayi odası Katalogu 1985

 

ÇORUM SANAYİ KURULUŞLARI  SEKTÖRLERE GÖRE DAĞILIŞLARI İŞLETME,İŞÇİ SAYISI VE ORANI Çorum Ticaret ve Sanayi Odası 1995

 

SEKTÖRLER

İŞLETME SAYISI

Oran

%

İŞÇİ

 SAYISI

Oran

%

Taş ve toprağa dayalı

59

20.4

3862

59.8

Orman ürünleri

53

18.3

176

2.7

Gıda ürünleri

51

17.6

865

13.5

Metal eşya

32

11.1

120

1.9

End.Makine teçhizatı

28

9.7

47.9

7.5

Mobilya

20

6.9

110

1.7

Taşıt araçları

15

5.2

78

1.2

Kauçuk ve plastik

9

3.1

145

2.2

Metal ana sanayi

8

2.8

197

3.0

Tekstil

4

1.4

20

0.3

Deri ve deri ürünleri

2

0.7

28

0.4

Kağıt ve kağıt ürün.

2

0.7

110

1.7

Kimya sanayi

2

0.7

16

0.2

TOPLAM

289

100.0

6460

100.0

 

   TİCARET VE SANAYİ ODASI BAŞINA GİTMEK İÇİN TIKLAYINIZ!

 

Çalışma TELİF ESERİDİR izin almadan kullanmayınız!
Sitemiz ve yazarlarımız;hukuka, yasalara, telif haklarına ve kişilik haklarına saygılı olmayı amaç edinmiştir.